การอาบน้ำ “อัล-ฆุสลฺ" ตอนที่ 1


 โดย อ.อับดุลลอฮฺ สุไลหมัด

 

อัลลอฮฺ ซุบฮานะฮูวะตะอาลา ทรงมีรับสั่งว่า

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا

โอ้ผู้มีศรัทธาทั้งหลาย เมื่อใดที่พวกท่านประสงค์จะละหมาด พวกท่านจงล้างใบหน้าของพวกท่าน และล้างมือของพวกท่านจนถึง ข้อศอก และลูบเช็ดศรีษะของพวกท่าน และล้างเท้าของพวกท่าน จนถึงตาตุ่มทั้งสอง และหากพวกท่านเป็นผู้มีญะนาบะฮฺ พวกท่าน ก็จงชำระร่างกายให้สะอาด...

(อัลมาอิดะฮฺ : 6)

และพระองค์ทรงมีรับสั่งอีกว่า

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا

โอ้ผู้มีศรัทธาทั้งหลาย พวกท่านจงอย่าเข้าใกล้การละหมาดขณะที่พวกท่านมีอาการเมา จนกว่าพวก ท่านจะรับรู้ถึงสิ่งที่พวกท่าน พูดออกมา และจงอย่าเข้าใกล้การละหมาดขณะที่พวกท่านเป็นผู้มี ญะนาบะฮฺ (หมายถึงมัสยิดสถานที่ละหมาด) ยกเว้นพวกท่านเป็น ผู้ที่ต้องผ่านทางไปเท่านั้น จนกว่าพวก เจ้าจะอาบน้ำ...”

(อันนิซาอฺ :43)

อัล-ฆุสลฺ การอาบน้ำคืออะไร ?

อัล-ฆุสลฺ (اَلْغُسْلُ ) คือ การอาบน้ำเพื่อชำระร่างกายให้สะอาดทั่วหมดจดตามลักษณะวิธีที่ศาสนาบัญญัติ ซึ่งแบ่งตามสาเหตุได้เป็น 2 ประเภท คือ

ประเภทที่ 1 อาบเพื่อชำระร่างกายให้สะอาดจากหะดัษใหญ่ เช่น เมื่อมีญะนาบะฮฺ (ญู่นุบ) มีเลือดประจำเดือน (เฮด) หรือเลือดหลังการคลอดบุตร (นิฟาส)

ประเภทที่ 2 อาบเนื่องในวาระที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติศาสนกิจอื่น ๆ เช่น ละหมาดวันศุกร์ ละหมาดอีด ครองเอี๊ยะหฺรอม ฯลฯ


และบรรดานักวิชาการยังได้จำแนกการอาบน้ำฆุสลฺ โดยพิจารณาแบ่งตามหุก่ม เป็น 2 ประเภท คือ

  1. การอาบน้ำที่เป็นวาญิบ (จำเป็นต้องอาบ)
  2. การอาบน้ำที่เป็นซุนนะฮฺ (ส่งเสริมให้อาบ)
 

ลักษณะวิธีการอาบน้ำอัล-ฆุสลฺตามซุนนะฮฺ (แบบฉบับ) ของท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม

     นักวิชาการส่วนมากมีทรรศนะที่ว่า การอาบน้ำฆุสลฺโดยอาบให้น้ำเปียกทั่วทั้งร่างกายถือว่าใช้ได้แล้ว (เซาะฮฺ) แต่ไม่สมบูรณ์ และไม่ถูกต้อง ตามลักษณะวิธีการอาบของท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม     

      ดังนั้นเพื่อให้การอาบน้ำฆุสลฺเป็นไปอย่างสมบูรณ์และถูกต้องตามซุนนะฮฺแบบอย่างของท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จึงถือเป็นความจำเป็นที่มุสลิมทุกคนต้องศึกษาและปฏิบัติตามอย่างในการอาบน้ำ ฆุสลฺจากท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม และในการอาบน้ำฆุสลฺของท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอ ฮุอะลัยฮิวะซัลลัม นั้นมีหลายรายงานด้วยกัน เช่น

รายงานที่ 1 ท่านหญิงอาอิชะฮฺรายงานว่า

كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ يَبْدَأُ فَيَغْسِلُ يَدَيْهِ ثُمَّ يُفْرِغُ بِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ فَيَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يَأْخُذُ الْمَاءَ فَيُدْخِلُ أَصَابِعَهُ فِي أُصُولِ الشَّعْرِ حَتَّى إِذَا رَأَى أَنْ قَدْ اسْتَبْرَأَ حَفَنَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ

เมื่อท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม อาบน้ำเนื่องจากมีญะนาบะฮฺ ท่านจะเริ่มต้นอาบด้วย การล้างมือทั้งสองข้างก่อน จากนั้นจะใช้มือขวาวักน้ำใส่มือซ้ายแล้วชำระล้างบริเวณทวารหน้า (อวัยวะเพศ) จากนั้นท่านจะอาบน้ำละหมาดเหมือนกับที่อาบเพื่อ ทำละหมาด เสร็จแล้วใช้มือวักน้ำ (หรือจุ่มน้ำ) แล้วเอานิ้วมือสอดเสยขยี้ที่โคนผมบนศรีษะจนกระทั่งท่านมั่นใจว่าเปียกทั่วทั้ง ศรีษะแล้ว จึงวักน้ำรดบนศรีษะอีก 3 ครั้ง จากนั้นใช้น้ำราดให้ทั่วทั้งตัวอีก 3 ครั้ง แล้วจึงล้างเท้าทั้งสองของท่าน

(บันทึกโดยบุคอรียฺ มุสลิม)

รายงานที่ 2 ท่านหญิงมัยมูนะฮฺรายงานว่า

أَدْنَيْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلَهُ مِنْ الْجَنَابَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ ثُمَّ أَفْرَغَ بِهِ عَلَى فَرْجِهِ وَغَسَلَهُ بِشِمَالِهِ ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ الْأَرْضَ فَدَلَكَهَا دَلْكًا شَدِيدًا ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ أَفْرَغَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ مِلْءَ كَفِّهِ ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى عَنْ مَقَامِهِ ذَلِكَ فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِالْمِنْدِيلِ فَرَدَّهُ

ฉันนำน้ำที่ท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จะใช้อาบชำระญะนาบะฮฺไปวางไว้ให้ใกล้ ๆ จากนั้นท่านล้างมือทั้งสอง ข้างสองหรือสามครั้ง จากนั้นเอามือจุ่มในภาชนะแล้ววักน้ำราดบนอวัยวะ เพศแล้วล้าง – หมายถึงถูชำระ- ด้วยมือซ้าย จากนั้นเอามือซ้ายตบลงบนพื้นแล้วถูมันอย่างแรง จากนั้นท่านอาบน้ำละหมาดเหมือนกับการอาบน้ำละหมาดเพื่อทำละหมาด เสร็จแล้วท่านจึงวักน้ำเต็ม ฝ่ามือราดบนศรีษะ 3 ครั้ง แล้วจึงราดน้ำให้ทั่วร่างกาย แล้วเลื่อนจากบริเวณที่ยืนไปด้านข้างเล็ก น้อยแล้วจึงล้างเท้าทั้งสอง หลังจากนั้นฉันได้เอาผ้าเช็ดยื่นให้ท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะ ซัลลัม แต่ท่านปฏิเสธที่จะรับมัน

(บันทึกโดยมุสลิม)

รายงานที่ 3 ท่านหญิงอาอิชะฮฺรายงานว่า

كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ دَعَا بِشَيْءٍ نَحْوَ الْحِلَابِ فَأَخَذَ بِكَفِّهِ فَبَدَأَ بِشِقِّ رَأْسِهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ الْأَيْسَرِ فَقَالَ بِهِمَا عَلَى وَسَطِ رَأْسِهِ

เมื่อท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม อาบน้ำเนื่องจากมีญะนาบะฮฺ ท่านจะเรียกเอาน้ำเพียงแค่ ประมาณหนึ่งหิลาบเท่านั้น (หิลาบ คือ เหยือกขนาดย่อมใช้รองรีดนม) โดยท่านใช้ฝ่ามือวักเอาน้ำแล้วเริ่ม ราดบนศรีษะซีกขวาก่อน จากนั้นจึงเป็นซีกซ้าย แล้วจึงใช้ ทั้งสองมือวักน้ำรดที่กลางศรีษะ

(บันทึกโดยบุคอรียฺ มุสลิม)

สรุปขั้นตอนและวิธีการอาบน้ำฆุสลฺ

1. ล้างมือทั้งสองข้าง พร้อมกล่าวว่า “บิสมิลลาฮฺฯ” จนจบต้น

2. ใช้มือซ้ายล้างถูบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหน้าให้สะอาด (ในกรณีของผู้หญิงที่อาบน้ำฆุสลฺ   เนื่องจากเฮด หรือนิฟาสสมควรใช้สิ่งที่ช่วยขจัดกลิ่นด้วย เช่น น้ำใบพุทรา หรือสิ่งอื่น ๆ ตามสะดวก)

3. อาบน้ำละหมาด ตามขั้นตอนต่อไป   

     - ล้างมือทั้งสองจนถึงข้อมือให้ทั่ว 3 ครั้ง

     - บ้วนปาก กลั้วปาก พร้อมสูดน้ำเข้าจมูกแล้วสั่งออก 3 ครั้ง (ในขณะบ้วนปากสมควรถูฟันด้วย)

      - ล้างใบหน้าให้ทั่ว 3 ครั้ง

       - ล้างแขนทั้งสองข้างจนถึงข้อศอกให้ทั่ว 3 ครั้งโดยเริ่มด้านขวาก่อน

       - เช็ดศรีษะ (และใบหู) ให้ทั่ว 1 ครั้ง

4. เอาน้ำรดศรีษะและใช้มือสางเส้นผม ขยี้โคนผมให้น้ำเปียกจนทั่วหนังศรีษะ 3 ครั้ง (ในกรณีของผู้หญิงให้ขยี้ เส้นผมให้มากกว่าปกติ และไม่จำ เป็นต้องแก้มวยผมหรือเปียผม)

5.  เอาน้ำรดร่างกายให้ทั่ว 3 ครั้ง พร้อมใช้มือขัดถูบริเวณต่าง ๆ ตามร่างกายให้น้ำเปียกจนทั่ว หรือรดซีกขวา ให้ทั่วก่อน 3 ครั้ง เสร็จแล้วรดซีกซ้ายให้ทั่วอีก 3 ครั้ง (ระวังอย่าให้มือโดนอวัยวะเพศ)

6. ย้ายหรือเปลี่ยนที่เล็กน้อย แล้วล้างเท้าทั้งสองข้างให้ทั่ว 3ครั้งโดยเริ่มด้านขวาก่อน


                                                                                                                                       ถัดไป ตอนที่ 2 

 


@ เขียนโดย เว็บมาสเตอร์ warasatussunnah.net  E-mail : warasatussunnah@hotmail.com วันที่ 11 ธันวาคม 54 เวลา 11.00 .